J.C. Kannemeyer
Vertaald door: Joost Poort
Gebonden | 752 blz. | € 45,00
ISBN 978 90 5936 372 4

Koop of bestel het boek bij
uw plaatselijke boekhandel
of bestel via
onze webshop

 
- Titelpagina
- Leesfragment
- Recensies
 

J.M. Coetzee. Een schrijversleven (2012)

Het is opmerkelijk hoeveel halve waarheden en zelfs regelrechte leugens je tegenkomt als je naar websites over J.M. Coetzee surft, of willekeurige biografische beschrijvingen leest.

Zo wordt ons bijvoorbeeld verteld dat hij een afstammeling is van vroege Nederlandse kolonisten die zich in de zeventiende eeuw op de Kaap vestigden, dat zijn ouders Afrikaners zonder een druppel Brits bloed waren, dat ze hun kinderen liever in het Engels opvoedden en dat Coetzee daarom een Afrikaner is die in het Engels schrijft. In de Pen Nieuwsbrief van mei 2004 schrijft Robert Dorsman dat Coetzee in een Afrikaans gezin werd geboren, maar dat hij zijn ouders had verzocht hem naar een Engelse middelbare school te sturen, een verzoek dat zij inwilligden.

Volgens een artikel van Susan van Zanten Gallagher in de Cyclopedia of World Authors, bracht hij zijn jeugd door op ‘zijn vaders afgelegen boerderij, waar schapen werden gefokt, in de rotsachtige halfwoestijn van de Karroo (sic)’. Hij kreeg onderwijs in het Engels, hoewel volgens Regina Janes de ‘nationalistische Boeren’ die aan de macht waren ‘eisten dat kinderen van Afrikaners geen Engels zouden leren’ In haar versie vertrok hij in de jaren zestig uit Zuid-Afrika om taalwetenschap te gaan studeren in Engeland.

Coetzees zoon overleed volgens Wikipedia in 1989 op drieëntwintigjarige leeftijd na een auto-ongeluk. Zijn vader, schrijft Laban Carrick Hill in een samenvattend stuk, was advocaat, maar oefende dat beroep nooit uit. Al deze verhalen zijn misleidend of slechts ten dele waar. Het schrijnendste voorbeeld van onjuiste informatie, op maar liefst zeven websites te vinden, is de bewering dat Coetzee werd geboren als John Michael Coetzee, maar dat hij zijn tweede voornaam later veranderde in Maxwell. Deze informatie wordt klakkeloos overgenomen in artikelen – zoals in die van Laban Carrick Hill, Alan Riding en Jeroen Vullings – en is zelfs terechtgekomen in de World Literature Today van januari-april 2004, een publicatie waarin verschillende artikelen over Coetzee verschenen nadat hij in 2003 de Nobelprijs voor de Literatuur had gewonnen.

Soms heeft deze onjuiste informatie zelfs gevolgen voor de interpretatie van de romans. Zo merkt Laban Carrick Hill op dat de K in Coetzees Wereld en wandel van Michael K door critici in verband wordt gebracht met Frans Kafka’s Het Proces, maar hij beweert dat de C in Coetzee vaak uitwisselbaar is voor een K en dat Coetzees tweede voornaam Michael is.

We hoeven niet lang stil te staan bij de kwestie van de naamsverandering. Op Coetzees geboortebewijs is duidelijk te lezen dat hij op 9 februari 1940 in het Mowbray Nursing Home in Kaapstad werd geboren als John Maxwell Coetzee. Als ‘vast adres’ staat Victoria West in de Grote Karoo vermeld en als beroep van zijn vader advocaat, dus het lijkt erop dat de ouders – of in ieder geval de moeder – naar Kaapstad waren gereisd voor de bevalling. De volledige naam van de moeder is volgens het bewijs Vera Hildred Wehmeyer.

Wat niet vermeld wordt, is dat haar beroep onderwijzeres was. Hoewel de bewering dat Coetzee geen Britse voorouders had, weerlegd wordt door zijn stamboom, kwamen zijn stamouders wel vanuit Nederland naar de Kaap. De zeventiende eeuw was een bloeiperiode voor Nederland, zowel op het gebied van kunst en cultuur als op politiek en financieel vlak. De economische groei had onder andere een florerende handel met de Oost tot gevolg, wat leidde tot de stichting van handelsnederzettingen.

Toen de Nederlanders op 6 april 1652 op de Kaap aankwamen, was het in eerste instantie niet de bedoeling van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) om een nieuwe kolonie te stichten, maar een ‘verversingspost’ tussen Nederland en de Oost, waar schepen konden aanleggen om hun voorraden voor tijdens de lange reis aan te vullen. Dit is de historische situatie waar Coetzee naar verwijst in zijn voorwoord op White Writing (1988), zijn eerste bundel literatuurwetenschappelijke essays, waarin specifiek de ‘cultuur der letteren’ in Zuid-Afrika wordt behandeld.

 
 

 
copyright (c) 2016 Uitgeverij Cossee - www.cossee.com
 
 
 
Naar Cossee.com